Αναφορά παραβιάσεων κυβερνοασφάλειας: Τι να κάνεις αν δεχτείς επίθεση

Καμία επιχείρηση δεν θέλει να συμβεί το χειρότερο σενάριο, αλλά αν χτυπήσει μια παραβίαση κυβερνοασφάλειας (cyber breach), κάθε λεπτό μετράει – γι' αυτό καλό είναι να είσαι προετοιμασμένος. Αυτό συχνά κάνει τη διαφορά μεταξύ ενός διαχειρίσιμου περιστατικού και ενός που έχει μεγάλο αντίκτυπο στις λειτουργίες σου. Ως μέρος της στρατηγικής σου για την κυβερνοασφάλεια (cybersecurity), θα πρέπει να ξέρεις τι να κάνεις αν πέσεις θύμα μιας τέτοιας παραβίασης.

Έχουμε δημιουργήσει έναν ολοκληρωμένο οδηγό με τα βασικά βήματα που πρέπει να ακολουθήσεις για την αναφορά μιας παραβίασης cyber breach, καλύπτοντας τα πάντα, από το τι πρέπει να αναφέρεται μέχρι τους νόμους για τη γνωστοποίηση παραβιάσεων ασφαλείας.

Τι είναι το cyber breach;

Το cyber breach είναι κάθε περιστατικό που οδηγεί σε μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε δεδομένα, εφαρμογές, δίκτυο, υπηρεσίες ή συσκευές.

Μια έκθεση της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου διαπίστωσε ότι τους τελευταίους 12 μήνες, λίγο περισσότερες από τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις (43%) ανέφεραν ότι δέχτηκαν κάποιου είδους παραβίαση ή επίθεση κυβερνοασφάλειας τον τελευταίο μήνα.

Χρειάζεται να αναφέρονται όλες οι παραβιάσεις;

Ενώ οι παραβιάσεις κυβερνοασφάλειας (cyber breaches) μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην επιχείρησή σου, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) – τον νόμο του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ που καθορίζει πώς πρέπει να γίνεται η διαχείριση των προσωπικών δεδομένων – δεν χρειάζεται να τις αναφέρεις, εκτός εάν αφορούν προσωπικά δεδομένα. Πιο συγκεκριμένα, πρέπει να αναφέρονται μόνο εάν υπάρχει παραβίαση προσωπικών δεδομένων που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τα δικαιώματα ή τις ελευθερίες των θιγόμενων ατόμων.

Παρακάτω θα βρεις μερικά παραδείγματα για το πότε μπορεί να χρειαστεί να αναφέρεις μια παραβίαση – και πότε όχι.

Θα χρειαζόταν να αναφέρεις οποιοδήποτε από τα παρακάτω περιστατικά:

• Μια επίθεση malware που κρυπτογραφεί, αλλοιώνει ή κλέβει προσωπικά δεδομένα, όπως αρχεία πελατών ή πληροφορίες υπαλλήλων.

• Μια απειλή τύπου εσωτερική απειλή, όπου ένα μέλος του προσωπικού έκανε κατάχρηση της πρόσβασής του για να κλέψει προσωπικά δεδομένα.

• Ένας υπάλληλος που στέλνει κατά λάθος προσωπικές πληροφορίες σε λάθος παραλήπτη.

• Κάποιος που παραβιάζει το γραφείο σου και κλέβει συσκευές που περιέχουν πληροφορίες πελατών.

Από την άλλη πλευρά, δεν θα χρειαζόταν να αναφέρεις τα εξής περιστατικά:

• Επιθέσεις ransomware που κρυπτογραφούν μόνο επιχειρηματικά αρχεία ή εσωτερικά έγγραφα, χωρίς να περιέχουν προσωπικά δεδομένα.

• Επιθέσεις DDoS που διακόπτουν τη διαθεσιμότητα του website, αλλά δεν αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα πελατών.

• Κλοπή συσκευών που περιέχουν μόνο πληροφορίες της επιχείρησης.

Και παρόλο που αυτά τα περιστατικά που δεν αφορούν προσωπικά δεδομένα δεν απαιτούν αναφορά βάσει GDPR, μπορεί να πρέπει να αναφερθούν αλλού, όπως στις αστυνομικές αρχές αν αποτελούν ποινικό αδίκημα, ή σε κλαδικές ρυθμιστικές αρχές ανάλογα με τον τύπο της επιχείρησής σου.

Ποιες είναι οι κύριες αιτίες παραβιάσεων προσωπικών δεδομένων;

Το πρώτο τρίμηνο του 2025, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων του Ηνωμένου Βασιλείου (ICO) ανέφερε ότι το 75% των περιστατικών ήταν στην πραγματικότητα περιστατικά που δεν σχετίζονταν με την κυβερνοασφάλεια, με την αποστολή δεδομένων μέσω email σε λάθος παραλήπτη να είναι η πιο συχνή αιτία (18%), ακολουθούμενη από "άλλα περιστατικά που δεν σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια" (15%). Ακολουθούσαν τα εξής:

• Μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση (11%)

• Phishing (11%)

• Παράλειψη απόκρυψης στοιχείων (7%)

• Άλλο περιστατικό κυβερνοασφάλειας (7%)

• Ransomware (5%)

• Δεδομένα που στάλθηκαν ταχυδρομικώς ή με fax σε λάθος παραλήπτη (5%)

• Απώλεια/κλοπή εγγράφων ή δεδομένων που αφέθηκαν σε μη ασφαλή τοποθεσία (5%)

• Λανθασμένη διαμόρφωση hardware/software (4%)

• Παράλειψη χρήσης BCC (Blind Carbon Copy) (3%)

• Προφορική αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων (3%)

• Εμφάνιση δεδομένων λάθος υποκειμένου σε client portal (2%)

• Απώλεια/κλοπή συσκευής που περιέχει προσωπικά δεδομένα (1%)

• Malware (1%)

Αυτή η λίστα αποδεικνύει περίτρανα ότι η μεγαλύτερη απειλή όσον αφορά τις παραβιάσεις προσωπικών δεδομένων δεν προέρχεται απαραίτητα από malware, ransomware ή άλλες κυβερνοεπιθέσεις, αλλά από το ίδιο σου το προσωπικό. Γι' αυτό είναι τόσο σημαντικό να εκπαιδεύεις το προσωπικό σου στις βέλτιστες πρακτικές ασφάλειας και να έχεις σαφώς καθορισμένες και καταγεγραμμένες πολιτικές.

Πώς αναφέρεις μια παραβίαση κυβερνοασφάλειας;

Μπορείς εύκολα να αναφέρεις παραβιάσεις προσωπικών δεδομένων μέσω της online πύλης γνωστοποίησης της χώρας σου. Πριν αναφέρεις την παραβίαση, φρόντισε να συγκεντρώσεις όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες, όπως:

• και την έκταση της παραβίασης

• Τον κατά προσέγγιση αριθμό των θιγόμενων ατόμων

• Τις πιθανές συνέπειες

• Τυχόν μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση του περιστατικού

Ωστόσο, δεν χρειάζεται να έχεις όλα τα δεδομένα στα χέρια σου – μπορείς να αναφέρεις την παραβίαση πριν μάθεις όλες τις λεπτομέρειες. Το πιο σημαντικό είναι η αμεσότητα της αναφοράς, καθώς πρέπει να την κάνεις μόλις αντιληφθείς ότι συνέβη το περιστατικό.

Θα χρειαστεί επίσης να παρέχεις:

• Τα δικά σου στοιχεία επικοινωνίας

• Τα στοιχεία επικοινωνίας της επιχείρησής σου ή της επιχείρησης εκ μέρους της οποίας κάνεις την αναφορά

• Λεπτομέρειες για το πώς ξεκίνησε το περιστατικό και πώς επηρεάστηκε η επιχείρηση

Μόλις αναφέρεις την παραβίαση online, ο αρμόδιος φορέας θα επικοινωνήσει μαζί σου για να καταλάβει περισσότερα. Μπορεί να σου κάνουν ερωτήσεις όπως:

• Τι συνέβη;

• Πώς έμαθες για την παραβίαση;

• Ποιος έχει επηρεαστεί από αυτή;

• Τι ενέργειες έχεις κάνει;

• Σε ποιον έχεις μιλήσει για την παραβίαση;

Σημείωσε ότι οι απαιτήσεις αναφοράς διαφέρουν ανά περιοχή και θα πρέπει να συμβουλευτείς την τοπική σου αρχή προστασίας δεδομένων για να βεβαιωθείς ότι καταλαβαίνεις πότε πρέπει να αναφέρεις τις παραβιάσεις και ποιες πληροφορίες πρέπει να περιλαμβάνονται.

Άλλες αναφορές παραβιάσεων κυβερνοασφάλειας

Δεν περιλαμβάνουν όλες οι κυβερνοεπιθέσεις προσωπικά δεδομένα, αλλά πολλές απαιτούν αναφορά ή ανάληψη δράσης. Δες τι πρέπει να ξέρεις για την αναφορά άλλων τύπων παραβιάσεων κυβερνοασφάλειας (cyber breaches):

Εγκλήματα στον κυβερνοχώρο (Cyber crimes)

Κάθε κυβερνοεπίθεση που καταφέρνει να διαπεράσει την άμυνά σου πρέπει να αναφέρεται ως έγκλημα, ακόμη και αν δεν τέθηκαν σε κίνδυνο προσωπικά δεδομένα. Αυτό περιλαμβάνει παραβιάσεις όπως επιθέσεις ransomware, DDoS, phishing και από hackers.

Αυτές οι παραβιάσεις πρέπει να αναφέρονται στην τοπική σου αρχή προστασίας δεδομένων.

Οικονομικά περιστατικά

Κάθε κυβερνοεπίθεση που οδηγεί σε οικονομική ζημία ή υποψία απάτης πρέπει να αναφέρεται αμέσως στην Action Fraud (επίσημη υπηρεσία αναφοράς απάτης στο Ηνωμένο Βασίλειο)αντιμετώπισης απάτης της τράπεζάς σου.

Κρίσιμες υποδομές και βασικές υπηρεσίες

Αν η επιχείρησή σου παρέχει βασικές υπηρεσίες (ενέργεια, μεταφορές, υγεία, ψηφιακές υποδομές κ.λπ.) ή είσαι πάροχος ψηφιακών υπηρεσιών, ενδέχεται να χρειαστεί να αναφέρεις σημαντικές παραβιάσεις κυβερνοασφάλειας στο National Cyber Security Centre (NCSC).

Χρησιμοποίησε αυτό το πλαίσιο βήμα προς βήμα για να διασφαλίσεις ότι αντιμετωπίζεις αποτελεσματικά τις παραβιάσεις δεδομένων (είτε είναι cyber είτε όχι), διατηρώντας τη συμμόρφωση και ελαχιστοποιώντας τον αντίκτυπο στην επιχείρησή σου. Θέλεις να μάθεις περισσότερα για τις αναφορές περιστατικών ή την κυβερνοασφάλεια γενικότερα; Οι Digital Advisers του V-Hub είναι εδώ για να σε βοηθήσουν.